"Аманат"ҡа - 87!

Ubiley-2016-1

"Аманат"ҡа онлайн яҙылыу!

 

Агентство по печати и СМИ РБ.

Осраҡлы фотолар

"Аманат" Йондоҙлоғо

Республикала һауа торошо

AddThis Social Bookmark Button
"Amanat" is the best magazine!



Сайтҡа йән өрҙө:
ShomArtStudio башҡорт сайттары

Тубал, сыт, мәрке... PDF  | Печать |
"Аманат" рубрикалары - Башҡорт тарихы
07.12.2016 12:20

Bashkort_tarihiБашҡорт халҡының үреп эшләнгән боронғо һауыттары

hayuttarБашҡорттар, борон-борондан, йүкә һәм тал сыбығынан үреп, бик тә матур һауыт һәм башҡа кәрәк-яраҡтар яһаған. Йү­кә­нән әйбер эшләүгә Башҡортостандың тө­нья­ғын төйәк иткән Ғәйнә, Уран башҡорттары ма­һир булған. Йүкәнән ишел­гән һауыттар Әйле ырыуы һәм башҡа төньяҡ-көнсығыш башҡорт­тарында ла ҡул­ланылған. Шулай уҡ ҡайһы бер йүкә әйберҙәр Дим йылғаһы буйында йәшәгән башҡорттарҙа ла булған. Ә инде малсылыҡ, йылҡысылыҡ менән көн иткән башҡорттарҙа бындай әйбер­ҙәр киң ҡулланыу тапмаған.

hayuttar1Йүкәнән эшләнгән һауыттар бер нисә төргә бүленә. Төрлө әйберҙәр йөкмәп йөрөтөү өсөн яһалған һауыттар кәшүл, биштәр тип аталған. Бындай һауыттарҙың киңлеге 20-25 см булған, яурынға эләктереү өсөн йүкә бау беркетелгән. Кәшүл, биштәр йомортҡа, балыҡ һалып йөрөтөү өсөн уңайлы булған. Ауылдан ауылға йөрөп төрлө эштәр башҡарған балта, күн оҫталары бындай һауыттарҙа үҙҙәренең кәрәкле ҡорал­дарын йөрөткән.

Башҡорттар ҙур шешәләрҙе йөрөтөү өсөн дә йүкәнән һауыт үргән. Шулай уҡ йүкәнән кәр­зин дә эшләгәндәр. Улар тубал тип аталған. Тубал­дың бейеклеге 30 см тирәһе булған. Ҡайһы­лары түңәрәк булһа, икенселәренең төбө квад­рат формала булған. Үҙәк Башҡортос­тан­дың райондарында тубалды иген сәсеүҙә ҡул­ланғандар.

Йүкә, ҡабыҡ менән бер рәттән, тал, муйыл сыбығы ла төрлө әйберҙәр яһау өсөн киң ҡулланылған. Бигерәк тә Дим буйы баш­ҡорт­тарында, шулай уҡ Мәләүез, Көйөргәҙе, Ейән­сура, Йылайыр, Хәйбулла райондарында киң таралған булған. Иген һаҡлау өсөн эшләнгән кәрзиндәр тубал, сыт, иген һауыты тип аталған. Бындай һауыттар түңәрәк йәки овал формала булған, диаметры – ике, бейеклеге бер метр­ға тиклем еткән. Уларҙы тығыҙ итеп үргән­дәр һәм балсыҡ менән һылағандар.

Ҡорот киптереү һәм һаҡлау өсөн һауыттарҙы (тубал, сыт, мәрке) төбө бәләкәй һәм бейек итеп үргәндәр. Түбәгә элеп ҡуйыу өсөн кәрзин­дең ситенә бау беркеткәндәр. Бындай һауыттар Башҡортостандың һәр яғында төр­лөсә булған. Дим һәм Ағиҙел буйында эшләнгән кәрзиндәр 35-40 см диаметрында, бейеклеге лә шул уҡ ҙурлыҡта булған. Груша фор­ма­һындағы кәрзин­дәр муйыл сы­бығынан үрелгән. Бындай һа­уыт­тар Көйөргә­ҙе районынан алып Баймаҡ райо­нына тиклем билә­мә­лә, шулай уҡ Әб­йә­лил, Белорет райондарында та­рал­ған.

hayuttar4Мурҙаға оҡшаш ҡорот һаҡлау һауыт­тары Хәй­булла, Баймаҡ районы­ның көнсы­ғышы һәм Йылайыр районы­ның көньяғында – Йылайыр, Һаҡмар һәм Таналыҡ буйында та­рал­ған булған. Унда яңы эшләнгән ҡорот­то һалып горизонталь рәүештә элеп ҡуйыр булғандар.

hayuttar5Шулай уҡ башҡорттар төрлө аҙыҡ-түлек өсөн сыбыҡтан да һауыттар эшлә­гән. Улар­ҙы кәр­зин, ситәүке тип атап йөрөткәндәр. Бынан тыш, ҙур шешә өсөн цилиндр фор­ма­һында һауыттар үргән­дәр (кәрзинкә, бис­теркә, сыт).

Шулай итеп, ата-бабаларыбыҙ йүкә, тал, муйылдан хужалыҡта кәрәкле әйбер­ҙәр эшләгән­. Был әйберҙәрҙе бөгөн музей­­ҙарҙа күрергә мөмкин. Бәлки, ҡай­һы берәү­ҙәрҙең өйҙәрендә ошо ҡомарт­ҡылар әле лә һаҡла­налыр. Улар хал­ҡы­быҙ­ҙың тере тарихы булып тора.

Азат ЮЛАН, тарихсы.

Подробнее...
 
ҠАТЫ БӘҒЕРЛЕЛЕК – БӘЛӘ БАШЫ PDF  | Печать |
"Аманат" рубрикалары - Һабаҡ
07.12.2016 11:56

habak“Аманат”, мин үҙемдең бер серемде яҙып үткем килә...

Был хаҡта бер кемгә лә һөйләй алмайым, ә күңелгә ҡыйын.

Нисек тә булһа шул ауыр тойғоно еңеләйтергә ине лә. Булырмы икән? Мин бит үлтер­ҙем...

Habak_Telenok1Был хаҡта әсәйгә лә, атайға ла әйтмәнем. Бер яҡтан, ҡурҡам да, икен­се яҡтан, үҙҙем­де тота алмағанымдан ғәрләнәм. Ә һөҙөм­тәлә – ғаилә­беҙ ҡаза күрҙе.

Хәҙер иҫләүемсә, эш былай булды: мин, көн дә мәктәптән ҡайтҡас, һарайға сығып, мал­дарҙың тиҙәген таҙартып, быҙауҙарға һыу эсерәм, бесән һалам һ.б. Быйыл бер быҙа­уы­быҙ әллә ниндәй тынысһыҙ булды, һыу ҡой­ған­да ла, бесән һалғанда ла башҡа­лары кеүек көтөп тормай, иң беренсе булып тығылып ки­лә. Тиҙәк таҙартҡанда ла, ҡул аҫ­тында йө­рөп, ҡамасаулай. Өйөп ҡуйған ҡыйҙы тапап туҙҙыра. Кискелеккә бик­ләйем тиһәң, уры­нына инмәй ҡаҡшата.

Шул быҙау бер көн, көрпә бутҡаһын мал­дарға өләшеп торғанымда, биҙрәгә башын ты­ғып, мине ҡолатҡансы этеп ебәрҙе. Был йыйылып кил­гән асыуымдың һуңғы тамсыһы бул­ды, шикелле, аңғармай ҙа ҡалдым, тө­йөл­гән йоҙороҡ менән тегенең ҡабырғаһына төрт­төм. Нисек һуҡҡа­нымды хәҙер үҙем дә иҫ­лә­мәйем, ҡулым да ауыртманы, хатта бы­ҙау­ҙың ҡабырғаһы ла мамыҡ кеүек йоп-йом­шаҡ тойолдо. Быҙау иһә бер аҙ шаңҡып тора бирҙе лә, ҡапыл тынысланды. Ике-өстө йүткереп кенә алды, әммә эштәрем­де лә тамам бөтөргәнсе бүтән ҡаңғыртманы. Кәр­тәнән сыҡҡанымда ла әллә нисек тыныс то­роп ҡалды.

Ә икенсе көнөнә быҙауыбыҙ ятты ла ҡуйҙы. Әсәй менән атай уға да­рыуҙар ҙа эсереп ҡа­раны. Файҙаһы булманы. Кискә табан үлде...

Мин, әлбиттә, быҙауға һуҡҡанлығым тура­һын­да бер кемгә лә әйт­мәгәйнем. Сөнки эш­тәрҙең былай барып бөтөрөн башыма ла кил­тер­мәгәйнем. Һуң, һарайҙағы мал-тыуарға көн һайын һуғаһың да, тибәһең дә, тигән шикелле, ә улар “ыһ” та итмәй. Ә быныһы...

Шунан, быҙауҙың үлемендә үҙем ғәйепле икәнлекте аңлағас, был ту­рала бер кемгә лә әйтмәҫкә ҡарар ҡылдым. Тик был хаҡта уйла­ныуҙар ғына һаман күңелде өйкәй, күпме генә ваҡыт үтһә лә, онота алмайым. Выждан ғазабы кисерәм: мин бит – ғәйепле!

Руслан.

 

Был хатты, аңлауыбыҙса, өлкән синыф уҡыу­сыһы яҙған. Һәм ул, ауылда йәшәп, көн дә мал-тыуарын ҡарай, тимәк, физик яҡтан ярайһы уҡ көслө. Ошоларҙы иҫәп­кә алып, башҡаларға ла ғибрәт булһын тигән фекеребеҙҙе еткереп ки­тәйек:

Был осраҡтағы бәләнең башы – нин­дәй­ҙер кимәлдә ҡаты бәғерле­лек­тән, йәғни, ныҡ итеп асыуланып, тере йән эйәһен йәлләмәй ғәмәл ҡылыуҙан, нин­дәйҙер кимәлдә уйламай эш итеү­ҙән һәм шулай уҡ үҙең­дең көсөңдө дөрөҫ баһала­мауҙан килә. Шул уҡ мәл­дә бы­ларҙың да үҙ сәбә­бе бар – егет үҫмер сағын ки­серә. Ҡапыл ҡыҙып ки­теү, асыу­ланыу, эштең аҙағын уйламау, мөмкин­лек­тәреңде дө­рөҫ баһаламау – күп үҫ­мер егеттәр өсөн хас күренеш. Нимә­һе генә ҡыуандыра: хаттан күре­неүенсә, егет быҙауҙы үлте­рер­гә теләп һуҡма­ған һәм был ҡылығы өсөн әле выждан ғазабы кисерә, үкенә.

Подробнее...
 
“Аманат”тың ҡырпағай һанында PDF  | Печать |
Яңылыҡтар - Һуңғы яңылыҡтар
01.12.2016 11:17

“Аманат”тың ҡырпағай һанында ниҙәр бар икән? Әйҙәгеҙ, ҡыҫҡаса байҡау яһап алайыҡ.

Журналды асыу менән “Бөтөн синыф менән – “Аманат”ҡа!” акцияһына ҡушылыусы синыфтарҙың исемлектәрен һәм фотоһүрәттәрен күрәбеҙ. Акцияға Көйөргәҙе районы Илкәнәй мәктәбенең 5-се, 6-сы, 7-се синыфтары (етәксеһе – Зөһрә Сабир ҡыҙы Мөхәмәтшина), Бөрйән районы Аҫҡар мәктәбенең 6-сы синыфы (етәксеһе – Илмира Илфат ҡыҙы Динисламова) һәм Байғаҙы мәктәбенең 3-сө синыфы (етәксеһе – Нәзирә Ғүмәр ҡыҙы Сабитова), Баймаҡ районы 1-се Төркмән мәктәбенең 4-се синыфы (етәксеһе – Фәимә Нурғәли ҡыҙы Ихсанова) һәм Күмертау ҡалаһы М. Исҡужин исемендәге 13-сө башланғыс белем биреү мәктәбенең 4-се синыфы (етәксеһе – Лилиә Мөхәррәм ҡыҙы Әлибаева) уҡыусылары ла ҡушылды. Афарин, дуҫтар!

“Аманат” журналы һеҙҙең өсөн төрлө конкурстарҙы өҙлөкһөҙ үткәреп тора. Был юлы “Игеҙәгем – биҙәгем” тигән хәтәр шәп конкурс иғлан итә. Унда һеҙ генә түгел, атай-әсәйҙәрегеҙ ҙә, олатай-өләсәйҙәрегеҙ ҙә ҡатнаша ала. Игеҙәктәрҙең йәшен сикләмәйбеҙ. Шулай итеп, һеҙҙән фотоһүрәттәр көтәбеҙ.Конкурста ҡатнашасаҡ игеҙәктәргә бәйле булған берәй ҡыҙыҡлы хәл-ваҡиға тураһында ла яҙып ебәрергә онотмағыҙ.

11_2016

“Башҡортостан беҙҙән башлана” шиғыр һәм сәсмә әҫәрҙәр бәйгеһе дауам итә. Журнал тышлығындағы һылыу ҡыҙ – Мәләүез ҡалаһынан йәш һәүәҫкәр метеоролог Наилә Яҡупова. Уның тураһында танылған журналист Сибәғәт Рахманғоловтың мәҡәләһенән уҡырһығыҙ.

“Башҡорт тарихы” рубрикаһында тарихсы Азат Юлан башҡорт халҡының йүкә һәм тал сыбығын үреп эшләнгән һауыттары һәм башҡа кәрәк-яраҡтары тураһында бәйән итә.

“Һабаҡ” рубрикаһында бирелгән Руслан исемле үҫмерҙең выждан ғазабы кисереүе тураһындағы хаты һәм шунда уҡ уға төбәп яҙылған Мансур Ҡаҙаҡаевтың яуабы бер кемде лә битараф ҡалдырмаҫ, тигән уйҙабыҙ.

Подробнее...
 
Осһоҙораҡ булғанда яҙылып ҡал! PDF  | Печать |
Яңылыҡтар - Һуңғы яңылыҡтар
28.11.2016 11:07

1–11 декабрҙә Рәсәй Почтаһы яҙылыу декадаһын ойоштора һәм махсус ташламалар яһай!

Мәҫәлән, тап ошо көндәрҙә 73317 (МАП), П2706 (ПАП) индекстары буйынса “Аманат” журналына ярты йылға яҙылһағыҙ – ташлама 29,56 һум буласаҡ!
(295,86 һум урынына – 266,3 һум).

Ә П3396 (ПАП) индексы буйынса 1 йылға яҙылғанда – 52,6 һум!
(526,68 һум урынына – 474,08 һум).

dekada-desyatka

 
Ишҡолдарға - афарин! PDF  | Печать |
Яңылыҡтар - Һуңғы яңылыҡтар
24.11.2016 15:20

“Бөтөн синыф менән – “Аманат”ҡа!” акцияһына дәррәү ҡушылыусы Әбйәлил районы Ишҡол мәктәбенең 3-сө синыфы уҡыусыларына (етәксеһе – Зилә Мазһар ҡыҙы Ҡаһарманова) редакцияның Маҡтау билдәһе һәм Рәхмәт кәлимәһе әҙер!

rakhmatnama_ishkol rakhmatnama_ishkol1

 
"Аманат"лы ла, бүләкле лә булығыҙ! PDF  | Печать |
Яңылыҡтар - Һуңғы яңылыҡтар
24.11.2016 15:08

Дуҫтар! “Бөтөн синыф менән – “Аманат”ҡа!” акцияһы ҡыҙғандан-ҡыҙа бара. Бына бөгөн генә Күмертау ҡалаһынан хат килеп төштө. М. Исҡужин исемендәге 13-сө башланғыс белем биреү мәктәбенең 4-се синыф уҡыусылары (синыф етәксеһе – Лилиә Мөхәрәм ҡыҙы Әлибаева) акцияға дәррәү ҡушылды. Афарин, Күмертауҙар! Башҡалар ҙа һеҙҙән үрнәк алып, синыф, тотош мәктәп менән журналға яҙылыр, тигән өмөттәбеҙ.

kumertay

Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ: 2017 йылға "Аманат"ҡа яҙылыу тамамланғансы, йәғни декабрҙең аҙағына хәтлем дауам итәсәк “Бөтөн синыф менән – “Аманат”ҡа!, “Бөтөн мәктәп менән – “Аманат”ҡа!” акцияларында донъялағы бөтөн синыфтар ҙа ҡатнаша ала.

Акцияла ҡатнашҡан мәктәптәргә бүләккә – “Аманат”тың стена сәғәте, ә директорға — Маҡтау билдәһе, ә синыфтарға – Маҡтау билдәһе һәм синыф етәксеһенә, йәки яҙылыуҙы ойоштороусы бүтән кешегә Рәхмәт кәлимәһе тапшырыласаҡ.

 
"Аманат"–2017 PDF  | Печать |
Яңылыҡтар - Һуңғы яңылыҡтар
16.11.2016 10:31

Баймаҡ районы 1-се Төркмән мәктәбенең IV синыф уҡыусылары (синыф етәксеһе – Фәимә Нурғәли ҡыҙы Ихсанова) менән Бөрйән районы Байғаҙы мәктәбенең III синыф уҡыусылары (синыф етәксеһе – Нәзирә Ғүмәр ҡыҙы Сабитова) бөтөн синыф менән “Аманат”ҡа яҙылып, журналыбыҙҙың Маҡтау билдәһенә һәм Рәхмәт кәлимәһенә лайыҡ булды. Ҡотлайбыҙ!

turkman_1 turkman_2

turkman_3 turkman_4

 
Утта янмай, һыуҙа батмай – Буранбай батыр икән!!! PDF  | Печать |
"Аманат" рубрикалары - Беҙҙең журнал тышында
09.11.2016 12:27

Учалы районының Наурыҙ ауылында йә­шәүсе ун бер йәшлек Айнур-Буранбай Ман­нанов яҙғы ташҡын ваҡытында ете йәш­лек Алмас Ғәбиҙуллинды һыуҙан ҡот­ҡарып, уның ғүмерен һаҡлап алып ҡалды.

mannanovtar...Ҡапҡаны асыуыма болдор аҫтынан көсөк килеп сыҡты. Ят кешегә өрөр урынға, башын тегеләй-былай һалып, ҡойроғон ҡыуанып бол­ғаны.

– Ҡурҡмағыҙ, үтегеҙ, үтегеҙ, көсөктәре теш­ләшмәй, – тине артымса килгән бер олатай, ҡыйыуһыҙланып туҡтап ҡалыуымды шәйләп.

– Мин “Аманат” журналына яҙыр өсөн ҡот­ҡарыусы батыр егетте эҙләйем, дөрөҫ килдем­ме икән? – тинем һаулыҡ һорашҡас.

– Эйе, дөп-дөрөҫ! Буранбай ошонда йәшәй, – тип раҫланы аҡһаҡал.

– Ой-й, миңә ни Айнур кәрәк ине лә ул, – блокнотты сығарып, фамилияһын ҡараным, – Маннанов...

– Шул Айнур – Буранбай инде ул! – тине ми­нең менән бергә ихата эсенә инә башлаған оло кеше. – Буранбайҙы матур итеп тәрбиә­лә­гән олатаһы Сарим менән өләсәһе Таңһылыуҙы маҡтап яҙырға онотмағыҙ!

Шул арала баҡсанан хужалар күренде, улар­ҙың тауышын ишеткәс, көсөк тә абаларға ке­реш­кән булды, йәнәһе лә, “мин үҙ бурыстарымды теүәл үтәйем, күрегеҙ, ишетегеҙ”. Һәй­бәт кешеләрҙең эттәре лә яуыз түгел: саҡ ҡына өрҙө лә яңынан ҡойроғон күңелле бол­ғарға тотоно. Таңһылыу Ис­кәндәр ҡыҙы менән Сарим Нурулла улы Иркәбаев­тар­ға нин­дәй йомош менән йө­рөүемде аң­латҡас, хужаби­кә ҡул­дарын алъяп­ҡысына һөртөп, өҫ-башын төҙәтте:

– Буранбай ни йылғала балыҡ тота, хәҙер йүгереп барып са­ҡы­рып киләйем...

– Ҡуй, кәрәкмәй, үҙем йылға буйына төшәм, – тип, баҡса эш­тәре менән мәж килгән хужа­ларҙы ваҡытһыҙ борсоп йөрө­гәнгә уңай­һыҙ­ланып, яңғыҙым ғына Яйыҡ буйына төшөргә йыйындым. Лә­кин кемдең тарихи ваҡи­ғанан сит­тә ҡалғыһы кил­һен? Шуға ла бер аҙҙан беҙ, күмәкләп, тотош отряд булып, Буранбайҙы эҙләп киттек. Әллә ҡайҙа алыҫҡа юлланып өл­гөр­мәнек (йылға картуф баҡсаһы артында ғына гөрләп ағып ята икән), ҡаршыбыҙға пластмасс һауыт тотҡан ҡарасман малай йүгереп килде.

balyk– Беҙ суртан тоттоҡ! – тип һөйөнсөләп, ул балыҡты сығарып күрһәтергә иткәйне, йыртҡыс бармағынан эләктереп алды. Ҡанап уҡ киткән бармағы ауыртҡандыр ҙа инде, йөҙөн саҡ ҡына сирҙы, әммә иламаны.

– Ҡалай батыр! – тип һоҡландым бәләкәскә. – Мине шулай суртан тешләһә, донъя тултырып шарылдап илар, бәлә һалыр инем күптән.

– Һуң, батырҙың ҡустыһы бит ул, – тиеште өлкәндәр. – Буранбайҙың ҡустыһы Айсар! Ана үҙе лә! Буранбай, һиңә килгәндәр!

Ҡыуалын ипле генә йыйып тотҡас, Айнур-Буранбай һәлмәк атлап яныбыҙға күтәрелде:

– Һаумыһығыҙ, – тине ишетелер-ишетелмәҫ. Батыр булғас, тауышы дыңғырлап торорға, бу­йы – ике метр, иңбаштары бер метр булырға тейеш кеүек ине. Юҡ, ябай, ҡаҡса ун бер йәш­лек малай. Әммә күкрәгендә типкән сая йөрәге уны барыбыҙҙан ҡалҡыуыраҡ итә. Аҙ һүҙле. Һәр һүҙен үлсәп, уйлап әйтә. Ҡараштары уйсан.

– Нисек ҡурҡмайынса һыуға ташландың? – тинем, танышҡас.

– Уйларға ваҡыт булманы.

– Велосипеды менән һыуға ҡолаған Алмасты ҡотҡарам тип, үҙеңде лә ташҡын алып кит­һә­се?

– Юҡ, мин һәйбәт йөҙәм, ә Алмас йөҙә бел­мәй.

– Ә ниңә икенсе тапҡыр һыуға төштөң?

– Велосипедын сығарҙым... Ағып китһә, Алмас ҡайғырыр, тип уйланым.

– Алмасты һыуҙан сығарғас, ни эшләнең?

– Уға, бар, ҡайт, тинем. Лысма һыу ине. Һыуыҡ үткәреп ҡуйма­һын, тип уйланым.

– Ә үҙең?

– Мин дә ҡайттым... Балыҡ ҡай­ғыһы китте...

Подробнее...
 
Шәһит PDF  | Печать |
"Аманат" рубрикалары - Исемең матур! Кем ҡушҡан?!
09.11.2016 11:59

“Булыр бала – биләүҙән”, – ти халыҡ мә­ҡәле. Сабый саҡ­тан уҡ нимәлер хаҡын­да хыял­ланыу, үҫә төш­кәс, буй ет­кеһеҙ булыу­ҙан туҡ­тай. Бына беҙ­ҙең Йылайыр райо­нының Һабыр ауылын­да йәшәүсе күр­шеләрем Гүзәл һәм Шәфҡәт Әҙел­гил­дин­дар­ҙың да улдары Шә­һит иҫ белгәне бир­ле спорт­ҡа ғашиҡ бала була. Үҙенә исем ҡушыу тарихын Шәһит былай тип һөйләй: “Миңә исемде Нәзифә ҡартәсә­йем һай­лаған. Шә­һит ғә­рәп­сәнән тәржемә ит­кән­дә “ҡорбан” тигән­де аңлата. Мин хал­ҡы­быҙҙың арҙаҡлы улы, аҙашым Шәһит Хоҙайбирҙин кеүек илемә файҙалы шәхес булыр­ға хыялланам”, – ти ул.

Im_ShehitӘсә­һе Гүзәл апай һөй­лә­үен­сә, Шә­һит өс-дүрт йәш­лек сағын­да өй эсен­дә мо­то­уҙыш­тар ойош­тор­ған. Баҡ­тиһәң, ул өс тә­гә­рмәс­ле велоси­педҡа ултыра ла, “Буланкин!”, “Крас­ников!” тип ҡысҡыра-ҡыс­ҡыра, өй эсе буй­лап түңә­рәк яһап, шәп итеп йө­рөй икән. Бын­дай ҡыҙыҡлы уйын­ды ойош­тороп маташыуы ла, ололар менән бер­гә ултырып, телевизор­ҙан мотоуҙыш­тар ҡара­уы­нан килгән­дер. Шулай уҡ бәләкәй сағын­да, аға­һы Фә­һим һәм уға килгән дуҫта­рына эйәреп, теннис та уйна­ған. Улар өй­ҙәге ҙур өҫтәл­дән тен­нис өҫтәле яһаған, ә ки­тап­тар­ҙы ракет­ка урынына ҡул­лан­ған.

Шәфҡәт ағай ҙа, балалар­ҙың спорт­ҡа мө­киб­бән булыуын иҫәпкә алып, өй эсен­дә баскетбол тубын ыр­ғыта тор­ған ҡулса яһап ҡуя. Малай­ҙар бер-бер артлы шул ҡулсаға алыҫтан туп таш­лап та етеҙ­леккә өйрәнгән. Шулай уҡ футболды ла яраталар, хат­та Шә­һит футболсы булыр­ға хыял­лана.

Бына шун­дай спорт­ҡа ғашиҡ Шә­һит мәк­тәптә уҡый баш­лағас та үҙенең маҡ­сатынан сит­кә кит­мәй. Үҙ бул­мышын ул тап ошо өлкәлә таба. Был хаҡ­та уның бүл­мә­һен­дә эленеп тор­ған бик күп миҙалдар һөй­ләп тора. Дип­ломдар­ҙың да, Маҡ­тау ҡағыҙ­ҙарының да, Рәхмәт хат­тарының да нин­дәйе генә юҡ! Улар­ҙың күп­легенән күҙ­ҙәр ҡамашып китә: барыһы ла тырыш егет­тең бала саҡ­тан уҡ спорт­ҡа бул­ған һөйөүенең емешелер ул.

Мәк­тәптә уҡыған­да Шә­һит физкультура уҡы­тыу­сыһы Венер Тәл­ғәт улы Таһиров алып бар­ған самбо, көрәш секцияларын­да шөғөл­ләнә. Был спорт төр­ҙәре буйын­са уның еңеүҙәре лә бай­таҡ ҡына: район, республика кимәлен­дә һәр ваҡыт призлы урын­дар яулай.

Ярыш ваҡы­тын­да Шә­һит­тең нин­дәй хис-тойғолар кисере­үен һорағас, ул былай тип яуап­ланы:

Подробнее...
 
Отличник синдромы PDF  | Печать |
"Аманат" рубрикалары - Тормош һабаҡтары
09.11.2016 11:13

18Күпселек атай-әсәй балаһының бар яҡ­лап та өлгөлө булыуын теләй, шул уҡ ва­ҡыт­та уҡыуҙа ла һынатмауын ҙур бүләк итеп күрә. Быға өлгәшеү өсөн йыш ҡына ба­лаларына бик ҡаты талаптар ҡуялар, көн­дә­лектәрендә тик яҡшы билдәләр кү­рергә теләйҙәр. Тик “бишле”гә уҡыу һәм юғары күрһәткестәр шулай ныҡ мөһимме икән?

Һүҙ ҙә юҡ, әгәр бала үҙе белемгә ынтылып, өйгә тик “бишле”ләр генә алып ҡайт­һа, бик яҡшы. Ләкин шундайҙар араһында “отличник синдромы”на дусар булғандар ҙа йыш ҡына осрап ҡуя.

Отличник синдромына дусар булыусылар һәр саҡ бөтә яҡлап алдынғы булырға, улар бер ваҡытта ла хаталаныуға юл ҡуй­маҫ­ҡа тырыша һәм үҙ-үҙҙәренә бик юғары талаптар ҡуя.

Ундай кеше:

Теләһә ниндәй тәнҡит һәм иҫкәр­мә­не үтә ауыр ҡабул итә;

Башҡалар яҡшы билдә алһа йәки маҡ­тал­һа, көнләшә;

Уҡыуҙа уңышҡа өлгәшеү өсөн еңел генә үҙенең шөғөлдәренән йәки дуҫтары менән аралашыу­ҙан баш тарта ала;

Әгәр уҡыуҙа уңышһыҙлыҡҡа юлыҡ­һа, тө­шөн­кө­лөккә бирелә. Үҙ эсе­нә йомолоп, унда де­прессия баш­ланыуы ихтимал;

Үҙен тотороҡһоҙ баһалай: маҡ­та­һа­лар – үтә юғары, ә тәнҡитлә­һә­ләр – тү­бән;

Әгәр уны маҡтарға онотһалар, ныҡ кәйефе төшә, хатта күҙ йәш­тәренә лә ирек биреүе ихтимал;

Яҡшы билдә алыу өсөн, алдашыуы йә­ки хәйләләшеүе лә мөмкин;

Уҡыуҙа уның өсөн иң мөһиме – “бишле” алыу, шулай уҡ тирә-яҡтағы­ларҙың хуплауын һәм һоҡланыуын уятыу.

Подробнее...
 
<< Первая < Предыдущая 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Следующая > Последняя >>

Страница 4 из 41

Ҡаҙаныштарыбыҙ

Podpiska-2017

"Аманат" журналы тарафынан

даими ойошторолған

КОНКУРСТАР

Иғтибар, фотоконкурс!!!
2017
Июль
ДшШшШрКсЙмШбЙш
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31      

Уҡығыҙ - беҙҙең рубрикалар

boy-ruka

Көләмәстәр ояһы!

"Аманат" энциклопедияһы Беҙҙең вернисаж

ҠыҫтыбыйСпорт

Телефоны доверияТелефоны доверия

Ышаныс телефондары

ГУ МЧС РФ по РБ 8(347)233-99-99

Наркоконтроль 8(347)250-20-30

Респбубликанский центр Социально-психологическая помощь семье, детям, молодежи 8(347)273-09-00

ГорЦентр "Индиго" 8(347)223-22-11

УГИБДД МВД РБ 8(347)235-85-04

tel

extrslujbi

anticorruption

antiteror_1

Башҡортостан Республикаһының Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәте

Һорауыбыҙ бар ине!

Синыф менән "Аманат"ҡа яҙылдығыҙмы?